Met de nieuwste ontwikkelingen van Zoeken.Bibliotheek.be (ZBB) geeft het VCOB het goede voorbeeld. Niet alleen wat de zoekfunctionaliteit betreft, maar ook met alle extra’s rond Web 2.0 / sociale netwerken. En met name wat de ontwikkelingen op het vlak van FRBR betreft heb ik de indruk dat het VCOB ook internationaal hoge ogen scoort.

Een voorbeeldfunctie is mooi, maar onvoldoende. Natuurlijk kan en moet het VCOB niet blijven stilstaan. Er moet verder worden geïnvesteerd en geïnnoveerd in ZBB. Maar er moet ook plaats zijn voor een “rustpunt” en misschien moeten er – na de laatste grote aanpassingen die onlangs plaatsvonden – nu wat zaken worden uitgediept in plaats van nog verdere aanpassingen in de breedte te doen. Dat is nodig, denk ik, om de bibliotheken de gelegenheid te geven een inhaalbeweging te maken. The sky is the limit, maar je moet als bibliotheek nog wel een zichtbare horizon voor je hebben om op korte en middenlange termijn een beleid te kunnen uitstippelen dat voldoende concrete realisaties bevat.

Ik wil geen klaagzang aanheffen, maar wij – bibliotheken – kunnen het tempo van wat technologisch haalbaar is niet volgen. We willen misschien wel, maar we kunnen niet. Dat heeft niet alleen met een gebrek aan personeel en aan technische achtergrondkennis te maken (het verhaal van Web 2.0, weet je wel), maar ook met het feit dat het doorvoeren van bepaalde ontwikkelingen administratief vaak loodzwaar weegt. Het schrijven van een lastenboek bijvoorbeeld, het voorbereiden van een investeringsdossier ten behoeve van de lokale overheid. Een overheid wil immers geen kat in een zak kopen. Er moet dus veel water door de zee, maar vooral ook veel inkt op het papier vloeien voor iets daadwerkelijk kan worden uitgevoerd.

Ik denk dat er bij bibliothecarissen nood is om de beschreven catalogustrends verder uit te diepen. Zowel inhoudelijk (“Wat zit erin voor mijn bibliotheek?”) als een stuk technisch (“Welke stappen moet of kan ik zetten om dit in mijn catalogus te implementeren?”). Dat laatste is natuurlijk erg moeilijk in een soort “handleiding” te gieten, al was het maar omwille van de grote verschillen tussen de bibliotheeksystemen waarin zo’n catalogus geïmplementeerd moet worden.

Terecht wordt opgemerkt dat een webcatalogus tegenwoordig geen integraal deel van een bibliotheeksysteem meer hoeft te zijn. De grote leveranciers van bibliotheeksystemen zien dat echter niet zo. Zij proberen hun klanten natuurlijk volledig aan zich te binden. Als je het over alternatieve catalogusmodules hebt, krijg je als antwoord dat de ingebouwde catalogusmodule van het eigen bibliotheeksysteem die dingen toch ook allemaal kan. Ik stel bij de leveranciers van bibliotheeksystemen vaak een schrijnend gebrek aan knowhow en vooral een gebrek aan toekomstvisie vast. Als men maar kan verkopen, de kwartaalcijfers regeren het beleid. Men kijkt niet verder dan de eigen voordeur en dat gaat uiteindelijk ten koste van de eindgebruikers, onze klanten.