Bibliotheekr.org

David Weinberger gaf het al aan in zijn schitterende boek Everything is miscellaneous: de draaischijf van web 2.0 is een conundrum of control (p. 133). Als bedrijven, organisaties en individuen geen toelating geven om mekaars informatie te structureren en te hergebruiken, verliezen ze hun afnemers. Als ze afnemers wel het recht geven te doen wat ze willen met de informatie, verliezen ze hun autoriteit, controle en misschien wel reden van bestaan.

Paradoxaal genoeg zijn beide standpunten nodig om het web leefbaar te maken: je kan enkel de wereld naar binnen brengen op jouw website (bring the outside in), als anderen hun wereld ook naar buiten brengen (bring the inside out). Door eenvoudig beschikbare technologieën en de marketing- en profileringsdrift van web 2.0 komt dat laatste meer en meer op het voorplan.

Bibliotheken stellen hun metadata met plezier ter beschikking aan LibraryThing en wellicht eender wie geïnteresseerd genoeg is om ze te hebben. Bibliotheken betalen zelfs voor web presence in Worldcat. Grote bibliotheken laten hun boeken inscannen door Google.

Deze en andere evoluties hebben ertoe geleid dat de perceptie van de kost van data, en zeker metadata, totaal is gedevalueerd (zie ook een eerdere post over Freeconomics). Maar dat is niet zo: in de bibliotheekwereld alleen al kost het jaarlijks miljoenen euro’s en dollars om metadata te creëren of te gebruiken. En bedrijven die hiervan hun business hebben gemaakt, staan op het punt beslissingen te nemen …

OCLC staat op het punt zijn Guidelines for the Use and Transfer of OCLC-Derived Records uit 1987 te herzien, en de spelregels voor heel wat (vooral Amerikaanse) bibliotheken te gaan bepalen. Er gaan geruchten – grotendeels gebaseerd op de slides van vice-president Karen Calhoun – dat de metadata van OCLC Creative Commons Naamsvermelding-Niet-commercieel-Gelijk delen zal worden. Misschien een goede zaak, ware het niet dat veel van de plekken waar bibliotheken met hun metadata willen zijn (LibraryThing, Facebook, Google, …), (deels) in commerciële handen zijn. OCLC heeft op die manier de sleutelbos voor bring the inside out. [Op 3 november 2008 verscheen op de OCLC-website een samenvatting van de nieuwe politiek, die in werking zal treden in februari 2009]

Google sloot op 27 oktober een fameuze overeenkomst met de AAP, de belangenorganisatie voor het boek in de VS. Voor 125 miljoen dollar krijgt Google het recht om de in-print boeken van meer dan 8.000 auteurs te ontsluiten via Google Books. Fantastisch nieuws, ware het niet dat Google meteen gewag maakt van een businessmodel waarbij universiteiten en bibliotheken de gelegenheid zullen krijgen een abonnement te nemen op de dienst. En dat Harvard University Library, een van de eerste partners in het project, meteen de verdere samenwerking op de helling zet.

Hopelijk leidt dit alles niet, zoals bij de kredietcrisis, tot een (meta)data crunch. En hopelijk waait die niet over naar Europa, waar de metadata-business minder onderhevig is aan zware en commerciële structuren. Hoewel, onder andere in Nederland is de verwevenheid met OCLC erg groot. Meer daarover vind je tussen de regels van een interessante discussie over één centrale catalogus in Nederland op Ning Bibliotheek 2.0 en op de blog van Wouter Gerritsma.