Net zoals in Vlaanderen zijn er in Nederland heel wat landelijke en provinciale bibliotheekorganisaties aan de slag. Na een stevige reorganisatie op landelijk niveau – die niet toevallig een deel van de kaas heeft gehaald uit Vlaanderen, is het weer even wennen. Het landschap boven de Moerdijk zou er nu ongeveer zo moeten uitzien:
- de Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) (medewerkers) = de brancheorganisatie voor openbare bibliotheken in Nederland. Deze organisatie was vroeger allesomvattend, en wordt nu afgesplitst van twee onderstaande organisaties die meer onder toezicht staan van het Rijk. In Vlaanderen leunt de VOB in zijn functie van belangenvereniging nog het meest aan bij de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief en Documentatie (VVBAD), hoewel VVBAD meer partijen bedient (alle bibliotheken, archieven en documentatiecentra) en ‘historisch’ minder gewicht heeft. Er is in Nederland ook nog zoiets als de Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren in de Bibliotheek-, informatie- en kennissector (NVB) die een belangenvereniging is van bibliotheekmedewerkers.
- het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB) (medewerkers) = in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) coördineert het Sectorinstituut alle plannen die erop gericht zijn de bibliotheeksector te vernieuwen en te versterken. Voorbeelden van andere culturele Sectorinstituten zijn bijvoorbeeld: Muziekcentrum Nederland, Erfgoed Nederland, …. SIOB komt in dit lijstje vrij goed overeen met LOCUS, het Vlaamse steunpunt voor lokaal cultuurbeleid (een fusie tussen het vroegere Vlaams Centrum voor Openbare Bibliotheken (VCOB) en Cultuur Lokaal) – een concept dat de Nederlandse wetgever niet kent. Naast openbare bibliotheken, bedient LOCUS immers ook cultuurcentra en gemeenschapscentra.
- de Stichting Bibliotheek.nl (medewerkers) = draagt bij aan de uitbreiding en het beheer van de landelijke digitale bibliotheek, in opdracht van de gezamelijke bibliotheken. De taken van Bibliotheek.nl komen dus goed overeen met die van Bibnet (een ‘digitale’ deel van het vroegere VCOB).
- ook de Koninklijke Bibliotheek van Nederland speelt een belangrijke rol in de op stapel staande digitale projecten. Een sleutelrol in de openbare bibliotheeksector die veel minder voor de hand ligt voor de Koninklijke Bibliotheek van België, een van de weinige federale wetenschappelijke instellingen die ons land (hoelang nog?) rijk is. In Nederland werken de wetenschappelijke bibliotheken en openbare bibliotheken ook formeler samen, onder meer door de complementaire werking van de Plusbibliotheken (vroegere WSF-bibliotheken: openbare bibliotheken met een ‘wetenschappelijke steunpuntfunctie’) met de universitaire en Koninklijke bibliothe(e)k(en) (UKB). Plusbibliotheken, UKB en VOB werken samen in het ambitieuze consortium Gemeenschappelijke Informatie-infrastrtuctuur (GII).
Onder het landelijke niveau beschikt Nederland over een aantal provinciale service-organisaties, die vooral de basisbibliotheken facilitair ondersteunen. De concrete invulling van die taak durft per provincie te verschillen, net als hun namen: Biblionet Drenthe, Servicecentrum Flevolandse Bibliotheken, Bibliotheekservice Fryslan, Biblioservice Gelderland, Biblionet Groningen, Bibliotheekhuis Limburg, Cubiss (Noord-Brabant), Probiblio (Noord- en Zuid-Holland), Overijsselse Bibliotheekdienst, Bibliotheek Service Centrale Utrechtse Bibliotheken en de Zeeuwse Bibliotheek.
In Vlaanderen kennen de vijf provincies als taken een streekgerichte bibliotheekwerking en een provinciaal bibliotheeksysteem (PBS): Ovinob (Oost-Vlaanderen), Winob (West-Vlaanderen), Streekgericht Bibliotheekbeleid Vlaams-Brabant, Bibliotheeknet Limburg en Provinciaal BIbliotheekcentrum Antwerpen. Het gewest Brussel heeft een eigen Nederlandstalige bibliotheekorganisatie onder de hoede van de Vlaamse Gemeenschapscommissie: Bruno.
Aanvullingen of opmerkingen bij dit ‘over het muurtje kijken’ zijn bijzonder welkom in een reactie hieronder …
Tags: #kenniskantoor, bibliotheekorganisaties, Nederland, Vlaanderen
april 23, 2010 om 10:10 am |
Dank voor dit overzicht vanuit Vlaanderen. Ik probeer zelf ook al een tijdje een weg uit de chaos te vinden….(in Nederland).
Wat aanvullingen:
UKB – http://www.ukb.nl – samenwerkingsverband van de dertien Nederlandse universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek
GII – Gemeenschappelijke Informatie Infrastructuur (zie http://www.oclc.org/nl/nl/enews/2008/06/nl_consortium.htm)
En er is vast nog wel meer!
april 23, 2010 om 10:17 am |
WSFbibliotheken zijn inmiddels Plusbibliotheken geworden. http://www.plusbibliotheken.nl/ En de resultaten van de stichting bibliotheek.nl moeten zichtbaar gaan worden onder bibliotheek.nl dat weer te vergelijken is met bibliotheek.be.
april 26, 2010 om 5:23 pm |
Interessante schets van de nieuwe organisatie van het bibliotheekwerk in Nederland!
Ik denk overigens dat je de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief en Documentatie (VVBAD) het best kunt vergelijken met de NVB, de Nederlandse Vereniging voor Beroepsbeoefenaren in de Bibliotheek-, Informatie- en Kennissector, zie
april 26, 2010 om 5:29 pm |
website: nvbonline.nl.
Zoals Lucas al meldde is er nog een consortium voor de Gemeenschappelijke Informatie Infrastructuur (GII). Hiervan zijn UKB, WSF/Plus en VOB (ook namens de provinciale serviceorganisaties) kernlid. Het GII consortium is opgebouwd rond de catalogiseer- en IBL-diensten van OCLC Nederland. Alle aan GII deelnemende bibliotheken zijn zichtbaar in WorldCat.
Als ik me niet vergis heeft de VOB een vergelijkbare taak als de VCOB.