IAML 2011 in Dublin (IRL)

De International Association of Music Libraries (IAML) houdt jaarlijks een bizar congres. Musicologen, wetenschappers en medewerkers van muziekbibliotheken van universiteiten, conservatoria en openbare bibliotheken van diverse pluimage, troepen samen op een mooie locatie (dit jaar: Trinity College Dublin) om te luisteren naar lezingen over de meest uiteenlopende topics. Ik was er twee dagen voor een presentatie over digitale muziek in de openbare bibliotheek, met een overzicht van muziektoepassingen die in bibliotheken over de hele wereld worden aangeboden (en hoe het beter kan).

Mijn presentatie werd voorafgegaan door inspirerende afstudeerprojecten van Mendel Broekhuijsen en Joep Kalthoff, twee studenten aan TU Eindhoven. Beide projecten zijn music recommenders en haalden de kaas o.a. bij een uitstekende presentatie van Paul Lamere (Echo Nest) and Òscar Celma (BMAT). Mendels Opus 4 is een individueel te gebruiken toepassing die muziek suggereert die dicht of ver af staat van je vooraf gedefinieerde smaak. Het conceptuelere Soundclouds gebruikt mensen in je omgeving als sociale recommender (gebaseerd op de theorie van communities of practice’ van Etienne Wenger).


Lees de rest van dit artikel »


Happe-ning #5 streaming muziek

In de reeks ‘happenings’ van het Bibliotheek 2.0 Ning, organiseerde Jeroen De Boer van de bibliotheek van Leeuwarden een mini-symposium over streaming muziek: Happe-ning #5. Een aantal studenten van de Noordelijke Hogeschool die wel vaker samenwerken met de bib, zorgden voor de feilloze techniek en live streaming. Dat zorgde er onder meer voor dat de twitterstream #hap5 dé trending topic was in Nederland en dat we meer dan 100 internetkijkers hadden in België en Nederland.

Naast de bibliotheekverhalen over Bib.fm (zie eerdere blogpost) en MuziekwebLuister (streaming luisteren naar de volledige collectie van CDR binnen de muren van de bibliotheek), werd een verfrissende en aanvullende kijk gegeven vanuit de commerciële sector door Niels Aalberts en Gilles de Smit.

Die eerste blogt furieus op Eerste hulp bij plaatopnamen (EHPO) en gaat geen twitterdicussie uit de weg met de platenbonzen. Zijn centraal idee: de muziekindustrie biedt ons een ongesneden bruin brood voor een vaste prijs. Ze zouden het verschil moeten maken door alle muziek, overal, in gelijk welk formaat, direct en mobiel beluisterbaar in hoge kwaliteit, op een veilige manier aan te bieden en te delen met je vrienden. Ook maanzaadjes, sesamzaadjes en krentenbollen in de bakkerij zeg maar … of een premium service creëren waarvoor mensen bereid zijn te betalen.

Niels maakte ons ook attent op recente uitspraken van Europees commissaris Neelie Kroes die het auteursrecht opnieuw wil brengen naar waar het oorspronkelijk voor bedoeld is, een relatie tussen maker en ‘genieter’. Haar cassante speech met een uitgesproken verwijzing naar bibliotheken en Europeana vind je hier.

Gilles de Smit heeft een gat in de markt gevonden. Gedreven door de uitspraak van internetgoeroe Clay Shirky “curatorship comes up, when search stops working”, richtte hij met Vincent Reinders 22tracks op, een website op die 22 tracks van de allernieuwste muziek in 22 genres streamt. Met 22.000 luisteraars per dag en dit jaar al 24 miljoen streams gaat het best hard. Ook zijn boodschap: ga aan de slag. Pas bij een massa gebruikers, gingen de oprichters van 22tracks echt naar de rechthebbenden. Eerder hadden die geen oren naar het project.

22tracks overtuigde me niet helemaal met zijn op advertenties gebaseerde business model, maar heeft succesvol de stap naar iPhone gezet (app enkel met Nederlandse iTunes account verkrijgbaar) en heeft boeiende ideeën over het verder ‘lokaliseren’ van de muziek – een 22tracks voor elk land, zeg maar. 22tracks biedt exact een etalage zoals de bibliotheken ze zouden kunnen maken.

In de paneldiscussie achteraf stond de vraag centraal over de Nederlandse bibliotheken richting Spotify (populaire streaming dienst, nog niet beschikbaar in België) moeten kijken. Die discussie was al ingezet door Jeroen De Boer op de Bibliotheek 2.0 Ning. Volgens mij kan Spotify op dit moment geen duurzaam, kwalitatief en onafhankelijk platform bieden. Een Spotify korting via de Nederlandse bibliotheekpas? Lijkt me iets te makkelijk, wat is dan de meerwaarde van de bib behalve plat opportunisme? Je vindt nog meer stof tot discussie terug in mijn #hap5 presentatie.

Andere blogberichten over #hap5: Jeroen De Boer, Trijntje en Jan Klerk.


Bib.fm: luisterend ontdekken

We werken bij Bibnet al een tijdje achter de schermen aan een opvolger voor DigiLeen onder de projectnaam Bib.fm. De pilot in de bibliotheek van Lanaken is eindelijk live op http://lanaken.bib.fm. Wat stond er op ons boodschappenlijstje?

1. stream de muziek: muziek recht uit de browser, geen gedoe met installaties. En … alle muziek, zowel U2, The Beatles, Eels, K3, Bill Evans, Paul Hindemith, …

Het streamen van de muziek en het betalen van de rechten gebeurt door Aristo Music. Je kan tracks spelen, volledige albums en ‘Lijkt op …’-zoekresultaten. De gespeelde en te spelen nummers komen in de Speellijst.

2. integreer in de lokale bibliotheekcatalogus: voorbeluisteren ondersteunt de uitleen van fysieke cd’s en brengt Bib.fm in het gezichtsveld van de lokale bibliotheekklant.

De integratie in Aquabrowser is een huzarenstukje van JK FWD en kadert in het perspectief van integratie in Bibliotheekportalen, Bibnets centrale project om alle bibliotheken aangesloten op een provinciaal bibliotheeksysteem te voorzien van een zoekomgeving naar het model van http://zoeken.bibliotheek.be.

3. bied een aantrekkelijke etalage aan: zet je collectie zelf in de kijker.

De eenvoudige Drupal etalage ontwikkeld door Wieni zorgt ervoor dat bibliotheekmedewerkers cd’s en artiesten in de kijker kunnen zetten en vertaalt de koppeling van een Aquabrowser RSS-query en de Bibnet-coverserver in makkelijk aanpasbare coverflow. De slider onderaan met enkele parameters van Aristo Music (zie verder) is een spielerei.

4. maak thuisgebruik mogelijk met bibliotheeklogin: Bib.fm kent drie service designs:

  • Bib.fm ongelimiteerd gebruiken op de luisterstations van de bib dankzij een IP-check en persistent cookie
  • vrij op het internet eender welke 30s van een track beluisteren
  • tien uur per maand luisteren naar volledige tracks op Bib.fm als je lid bent van de bibliotheek (in dit geval Lanaken).

De hele authenticatieproblematiek werd aangepakt door Libis via een set van webservices die onder meer terugkoppelt met een heel basic authenticatieservice van de lokale Vubissmart server van bibliotheek Lanaken.

5. zorg voor een meerwaarde: ontdekken door unieke metadata

De al uitstekende metadata (combinatie van CDR en Open Vlacc) en de Last.fm suggesties worden nog versterkt door de muzikale parameters die Aristo Music toekent aan elke track: genre, sfeer, tempo, bekendheid, land, taal, instrument, stem. Al deze parameters zijn bovendien gecombineerd in een ‘Lijkt op …’-algoritme in de speler.

De boodschappenlijst is nog niet helemaal afgewerkt. Zo werken we momenteel een achterstand klassieke muziek weg. En willen we op zoek naar de mening en het gedrag van gebruikers.

Uitbreiding naar andere bibliotheken ligt voor de hand, maar vraagt een aantal moedige beslissingen en samenwerkingen. Bovendien wordt de discussie over de unique selling proposition van de digitale muziekbibliotheek opeens erg concreet. Wordt ongetwijfeld vervolgd.


DigiLeen #fail what’s next?

DigiLeen (een beperkt aanbod van digitale muziek, vooral klassiek en jazz, via tijdelijke downloads) kent steeds minder actieve gebruikers. Het project wordt toch verlengd tot oktober 2010 om de huidige DigiLeners van dienst te zijn en ruimte te maken voor een opvolger. Een heel grondige evaluatie van het gebruik van DigiLeen in Vlaanderen tussen oktober 2008 en juni 2009 kan je hier nalezen. Heeft DigiLeen gefaald?

Ja en nee. De zwakke kanten van het project waren al van bij het begin bekend: de oude en ongebruiksvriendelijke technologie (bij raming 70% van de potentiële leners krijgt DigiLeen niet geïnstalleerd!) en het beperkte aanbod. Daardoor blijven het aantal leners en het terugkeereffect onder de verwachtingen: slechts een tiende van de in totaal 8.844 digiLeners zijn maandelijks actief.

Maar er zijn belangrijke lessen geleerd. Het project is in Vlaanderen het eerste voorbeeld van het thuisgebruik van digitaal aanbod in openbare bibliotheekcontext en zet ook een digitaal muziekaanbod van bibliotheken op de kaart – het initiatief is ondertussen wijd bekend bij platenlabels, media en beheersvennootschappen.

Heel wat interessante conclusies sluiten het evaluatierapport af, ik vat er hieronder enkele samen.


Lees de rest van dit artikel »


Studiedag #muziekdigitaal

De studiedag muziekdigitaal op 28 oktober van Muziekcentrum Vlaanderen kwam er op vraag van de muzieksector, vooral onder impuls van enkele startups (Tagger.fm, Musescore, Motion Music Manager, Tunify, …)

Een bijzonder divers publiek luisterde eerst naar Andrew Dubber, professor aan de Birmingham School of Media, en auteur van o.a. The 20 Things You Must Know About Music Online. Dubber focust op Marshall McLuhans stelling ‘the content of a new medium is its predecessor’. Hij vergelijkt de muziekindustrie met Peter Jackson die, in plaats van een CGI-film te maken in Nieuw-Zeeland, de pagina’s van het Tolkiens boek Lord of the Rings filmt. ‘Stop making music, start making internet’, is zijn devies. Gevolg is dat auteursrecht een anachronisme is en enkel dient om de toegang tot muziek te verhinderen.

Auteursrecht werd een rode draad doorheen de dag, zeker als je Joost Smiers, auteur van Adieu auteursrecht, lijnrecht tegenover Fabienne Brison (o.a. advocate van Copiepresse in de rechtzaak tegen Google News) zet. Het vroegtijdige vertrek van Smiers en de dominante aanwezigheid van de Belgian Entertainment Association en Sabam, fnuikte elke vorm van debat – de meeste aanwezigen in de zaal werken aan innovatieve muziekprojecten en trappen liever niet op de tenen van de eerder genoemde beheersvennootschappen.

Een – voor mij nieuw – begrip waar zowel door voor- als tegenstanders van het auteursrecht werd gegoocheld is het ‘level playing field’: het zoeken naar gelijke kansen voor elke artiest en een evenwicht in de muziekindustrie. De bibliotheek is een level playing field bij uitstek.


Lees de rest van dit artikel »


The day the music died

Donderdag 22 januari 2009 organiseerde VVBAD in de nieuwe bibliotheek van Genk een druk bijgewoonde studiedag over Dematerialisering van muziekmaterialen. Vandaag, 50 jaar na the day the music died maken sommigen hetzelfde kruis over muziek in bibliotheken (visuele analyse van American Pie van Don MacLean hieronder).

Olivier Braet, onderzoeker van SMIT ging grondig in op het disruptieve effect van de technologische evoluties op de muziekindustrie. Content is niet langer ‘king’ en wordt weggegeven om de aandacht te trekken op andere producten. The Sunday Times kopte op de dag dat bekendraakte dat Radiohead zijn nieuwste album zou weggeven dan ook The day the music industry died.

En wat met de muziekbibliotheek? Over tien jaar worden er gewoon geen cd’s meer geleend. Tot dan kunnen we wel blijvend de aandacht vestigen op de muziekafdeling in de openbare bibliotheken, via gratis lenen, IBL, een kwalitatieve en goed doorzoekbare collectie, en een creatieve inrichting.

We kunnen experimenteren met digitale muziekprojecten van bibliotheken zelf, zoals DigiLeen (die betrouwbaar zijn, enigszins complementair zijn met het commerciële aanbod en uniek linkbaar) én met doordachte linken naar digitale muziek op het internet, zoals Last.fm, Deezer en YouTube.

In mijn presentatie bleef ik uiteindelijk steken op: bibliotheken worden gidsen in het zoeken en ontdekken van muziek op een toegankelijke manier (gratis, onafhankelijk, democratisch, laagdrempelig, gebruiksvriendelijk, …).

Hiervoor dienen nog heel wat obstakels te worden overwonnen, zoals bleek uit de discussies achteraf: auteursrechten, een onduidelijk visie op bewaarbeleid, financiële rechtvaardiging en natuurlijk een schrijnend gebrek aan opleiding. Mijn demo van iTunes en Stefaan Froymans uiteenzetting over streaming muzieknetwerken ‘s middags voldeden dan ook niet om de aanwezige honger te stillen.


DigiLeen in Vlaanderen

Vanaf 1 oktober 2008 kunnen Vlamingen DigiLenen. DigiLeen is een product van de Centrale Discotheek van Rotterdam en biedt 10.000 cd’s oftewel meer dan 100.000 tracks digitaal te leen aan voor een ‘uitleenperiode’ van 7 dagen. Auteursrechtelijk beveiligd. Gratis. Zonder lid te zijn van een bibliotheek.

Download DigiLeen hier:

Over DigiLeen valt veel te zeggen. Je leest heel wat op de VCOB-website (voor de professional) of Muziekweb (voor de eindgebruiker). Hier focussen we op drie dingen:

Auteursrechtelijk beveiligd. Digital Rights Management (DRM) wordt door een eindgebruiker als restrictief ervaren. DigiLeen is een van de weinige toepassingen waar DRM net kansen biedt. De keuze voor een standaard alom gebruikte DRM is vrij beperkt en leidt onherroepelijk naar Microsoft. Apple geeft geen licenties vrij voor zijn DRM Fairplay en open source (contradictio in terminis met DRM) initiatieven zijn vrij zeldzaam. DigiLeen DRM is niet te kraken (alle un-DRM’s ten spijt) en enkel mits veel kwaliteitsverlies analoog op te nemen met sommige audiorecorders.

Dat brengt ons bij gratis. De kosten voor DigiLeen worden voor de Vlaamse overheid betaalbaar gehouden door de goedwil van  platenlabels en auteursrechtenmaatschappijen die brood zien in het ‘try before you buy’ principe van DigiLeen. Tegelijk geven zij bibliotheken en eindgebruikers de mogelijkheid om te gidsen en te grasduinen in een groot en kwalitatief aanbod van klassieke muziek, wereldmuziek en jazz.

Lokale bibliotheken worden aangespoord DigiLeen zoveel mogelijk te promoten en te integreren in hun aanbod. Hoewel DigiLeengebruikers geen lid moeten zijn van een bibliotheek, doen we er alles aan om de bibliotheek als uitgangspunt van DigiLeen te nemen. Op Zoeken.bibliotheek.be hebben we DigiLeen naadloos geïntegreerd (met de verfijningen van Aquabrowser wordt DigiLeen opeens een hele andere belevenis!) en we bieden wekelijkse exports en webservices aan aan de lokale bibs om hetzelfde te doen in hun catalogus. Daarin gaan we alvast een stap verder dan in Nederland.

Lees de rest van dit artikel »


Nieuwe versie zoeken.bibliotheek.be

Hoewel ik zeker geen bierdrinker ben, wil ik even volgende slogan lenen voor onze nieuwe versie van Zoeken.bibliotheek.be.

Zoeken.bibliotheek.be Probably the best aquabrowser in the world

En we hadden al die schitterende FRBR met edities en uitvoeringen van werken die meespeelt bij de relevantiesortering zodat je Kaas van Elsschot eindelijk vindt (ook als je zoekt op cheese) …

Voor het eerst hebben we nu alle muziek ook samen met de boeken, dvd’s, websites in één Aquabrowser, met RSS op maat voor elke mogelijke zoekopdracht. De afzonderlijke beschrijvingen van muziektracks worden gepresenteerd binnen de context van hun cd (gebruikers verdwaalden vroeger in een wirwar van relaties tussen beschrijvingen). De woordenwolk krijgt meer inhoud door gecatalogiseerde verwijzingen in MARC21 authority records.

Moeten er nog koppelingen zijn? Je krijgt query feedback van Wikipedia. Bij de detailpresentatie vind je -waar relevant – een link naar Muziekweb, Google Books (met aanduiding gehele of gedeeltelijke weergave, als die er is) en de eerste Librarything webservice met rating en aantal mensen die het betreffende boek in hun bezit hebben. De luistertips krijg je gewoon binnen van Last.fm, via hun webservice similar artists. Een Addthis bookmarkknop zorgt ervoor dat je eender waar kan linken naar elke beschrijving in de catalogus. En de helpfile en faq zijn grondig bijgewerkt voor wie er meer over wil weten. More to follow … Opac revolution.


Muziek ‘shines’ in Open Vlacc

Maandag 22 oktober startte de invoer van muziekbeschrijvingen in Open Vlacc – de verniewde Vlaamse Centrale Catalogus. Na intensieve opleidingen om te leren werken met een nieuw catalogiseersysteem, een nieuw dataformaat, nieuwe regelgeving, een nieuw bronbestand (van de Centrale Discotheek van Rotterdam) en een nieuwe werkorganisatie, is het eindelijk zover.

De eerste dag werden door de bibliotheken van Brugge, Gent, Hasselt en Leuven 33 muziekdragers ingevoerd, waarvan 31 al aanwezig in het bronbestand. De eerste nieuw ‘from scratch’ ingevoerde muziekdrager was (toevallig) de ophefmakende cd ‘Shine‘ van Sarah Bettens. Rond deze cd ontstond vorige weken een heuse rel omdat hij gratis werd gereleased op 13 oktober als plusproduct bij de krant De Morgen. De release, in navolging van Prince in The Mail on Sunday en in de lijn van Radiohead dat zijn nieuwe album gratis online releaste op 1 oktober, wekt volgens de platenindustrie de indruk op dat muziek gratis is.

Het resultaat van al dit werkt vloeit door naar de catalogi van alle openbare bibliotheken in Vlaanderen en is ook te bewonderen op http://muziek.bibliotheek.be.


Deezer muziekparadijs

Ongelofelijk. En maar enthousiast wezen over Digileen … Check this out: www.deezer.com.

Deezer is een  Franse website (vroeger: BlogMusik) die het op een akkoordje gooit met Sacem (de Franse Sabam) om alle muziek gratis en legaal via streaming ter beschikking te stellen. De artiesten worden vergoed met inkomsten uit reclame op de website. Je gelooft je ogen en oren niet. De nieuwste van PJ Harvey, KT Tunstall en Gilbert Bécaud. Lees hier het persbericht. Muziek komt uit de kraan net als water. Deezer heeft wel nog een probleempje met de platenproducenten: geniet er dus van zolang het nog kan.

Lees de rest van dit artikel »


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.